ارتباطى ندارد و در اين خصوص بايد با كنسول ايران در بوشهر مذاكره شود ، زيرا امور خوزستان تحت نظر ايشان است و او حق مدخله ندارد . 8 * پيام امامقلى خان به علماى شيراز ايالت فارس تلگرافى در تشريح اوضاع ممسنى به وزارت داخله ارسال نمود . 9 ايالت فارس در اين تلگراف گزارش داد كه در حين حركت اردو به طرف ممسنى امامقلى خان براى علماى شيراز تلگرافى با اين مضمون ارسال كرده كه « ما مطيع و رعيت دولتيم ماليات و مرسوم خود را داده و مىدهيم بىجهت توپ و نظام دولت را به سر خانهء ماها مىآورند و با ما طرف مىكنند . اگر سوء القائاتى رخ داده از راه دفاع و حفظ ناموس و خانه خودمان است نه از راه تمرد و ياغىگرى » . ايالت فارس در ادامه گزارش داد ، نظاميان سه بار به نيروهاى امامقلى حمله كرده ولى هرسه بار شكست فاحشى خورده و عقب‌نشينى مىكنند ولى دفعهء چهارم با جسارت بيشترى جنگ را دنبال مىكنند و از قرار اخبار رسيده ، ده دوازده نفر سرباز كشته و بيست نفر مجروح مىشوند ، به‌طورى كه جوادآقا بوشهرى از سردار عشاير درخواست مىنمايد كه پسرش ناصر خان را با يك عده قشقايى براى كمك به آنها بفرستد . 10 [ تصوير ] امان اللّه خان ( پادشاه افغانستان و برادرش ) * معافيت گمركى هداياى پادشاه افغانستان با توجه به سفر اعتلاء الملك وزيرمختار ايران در افغانستان در روز هيجدهم آبان‌ماه به طرف محل مأموريت خود ، وزارت امور خارجه از وزارت ماليه خواست تا با صدور دستور به اداره گمركات ، موقع عبور اعتلاء الملك از مرز ، مانعى براى او كه مقدارى پول طلا ( حدود هشت هزار تومان ) براى مخارج سفارت به همراه خواهد داشت ، ايجاد نشده و ضمنا محمولات وى نيز كه شامل بعضى هدايا براى پادشاه افغانستان و مقدارى فرش قالى براى سفارت است ، معاينه نشده و از پرداخت حقوق گمركى معاف شوند . 11 * عزيمت جواد بوشهرى به سوى ممسنى جواد بوشهرى ( پسر معين التجار ) به همراهى صد نفر 12 سرباز و توپچى و سوار با دو عراده توپ كه در اختيارش بود به طرف ممسنى حركت كرد . 13

--> ( 1 ) . مراسله سفارت انگليس به رئيس الوزراء ، 13 / 8 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 51 ، پ 17 ، ص 1 . ( 2 ) . گزارش‌هاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، صص 174 - 175 . ( 3 ) . تلگراف داوود مفتاح السلطنه به وزارت خارجه ، 13 / 8 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 51 ، پ 2 ، ص 164 . ( 4 ) . روزنامه ايران ، 14 / 8 / 1300 ، ص 2 . ( 5 ) . با توجه به اينكه در قرارداد كلنل مريل آمريكايى قيد شده بود : هرگاه پس از انقضاء كنترات او دولت ايران مايل به تجديد آن نباشد گذشته از مخارج مراجعت وى در ماه قبل ، وجهى كه معادل با شش ماه حقوق و كرايه منزل و عليق سه رأس اسب باشد قبلا دريافت خواهد نمود . بنابراين سفارت آمريكا به موجب ماده فوق ، مبلغ مذكور را مطالبه مىكرد . ( اسناد وزارت امور خارجه ، س 1300 ، ك 43 ، پ 11 ، ص 13 ) . ( 6 ) . مراسله وزارت خارجه به وزارت ماليه ، 24 / 8 / 1300 ، اسناد وزارت امور خارجه ، س 1300 ، ك 43 ، پ 11 ، ص 2 . ( 7 ) . انگليسىها مدعى بودند كه اين دفاتر پستى جزو ادارات پست بين النهرين شده‌اند . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 33 ، پ 1 ، ص 7 ) . ( 8 ) . مراسله جنرال كنسولگرى ايران در بغداد به وزير خارجه ، 13 / 8 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 33 ، پ 1 ، ص 40 . ( 9 ) . در حاشيه اين سند ذكر شده است « اداره جنوب شعبه مطبوعات فقط اطلاع حاصل نمايد به جرايد داده نشود » . ( 10 ) . گزارش از شيراز به تهران ، 13 / 8 / 1300 ، اسناد ملى ، شم ت 293001492 ( 11 ) . مراسله وزارت خارجه به وزارت ماليه 13 / 8 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 26 ، پ 1 ، ص 28 . ( 12 ) . اين عده سه بار به امامقلى خان و افرادش يورش بردند ولى هرسه بار شكست فاحشى خورده و عقب‌نشينى كردند . دفعه چهارم با نيروى بيشترى حمله كرده ولى باز شكست خوردند . تعدادى سرباز كشته شده و حدود بيست نفر نيز مجروح شدند . به‌طورى كه جوادآقا بوشهرى از سردار عشاير مىخواهد ناصر خان پسرش را با يك عده قشقايى به كمك او بفرستد . ( اسناد ملى ايران ، شم ت 293001492 ) . ( 13 ) . اسناد ملى ايران ، شم ت 293001492 .